Kiła (syfilis):

Czym jest kiła?

Kiła to przewlekła choroba zakaźna przenoszona głównie drogą płciową, wywoływana przez bakterię Treponema pallidum.

Zakażenie rozwija się powoli i przebiega etapami.

Początkowo daje objawy miejscowe, a następnie może obejmować wiele narządów, w tym układ nerwowy, serce i naczynia krwionośne.

Nieleczona kiła może po latach prowadzić do ciężkich, nieodwracalnych powikłań, a nawet śmierci.

Jak można się zarazić kiłą?

Zakażenie następuje najczęściej podczas kontaktów seksualnych z osobą zakażoną, poprzez kontakt z błonami śluzowymi lub mikrouszkodzeniami skóry.

Bakteria przenosi się przez:

• Kontakty pochwowe, analne i oralne,
• Rzadziej przez pocałunki (jeśli w jamie ustnej są zmiany)
• Z matki na dziecko w ciąży lub podczas porodu (tzw. kiła wrodzona).

Do zakażenia nie dochodzi przez codzienny kontakt – np. wspólne sztućce, ubrania czy toaletę.

Jakie są objawy kiły?

Pojawianie się objawów kiły możemy podzielić na kilka etapów:

1. Kiła pierwszego okresu – po ok. 3 tygodniach od zakażenia pojawia się pojedyncze, bezbolesne owrzodzenie (wrzód twardy) w miejscu wniknięcia bakterii (np. na narządach płciowych, w jamie ustnej lub odbycie). Zmiana goi się samoistnie, nie powoduje bólu,ale choroba trwa dalej, dlatego tak ważna jest czujność na tym etapie.

Należy pamiętać❗

Przez to że zmiana jest niebolesna oraz ustępuje samoistnie z czasem często ulega przeoczeniu

2. Kiła drugiego okresu (uogólniona) – po kilku tygodniach lub miesiącach występuje:
   • Wysypka (często na dłoniach i stopach),
   • Powiększenie węzłów chłonnych,
   • Objawy przypominające grypę(osłabienie, gorączka, bóle mięśni i stawów),
   • Czasem wypadanie włosów i zmiany na błonach śluzowych.
3. Kiła utajona – brak objawów, ale bakteria nadal jest obecna w organizmie.
4. Kiła późna (trzeciorzędowa) – po latach może dojść do uszkodzenia serca, naczyń, mózgu i układu nerwowego.

Jak diagnozuje się kiłę?

Podstawą rozpoznania są badania serologiczne krwi:

• Testy przesiewowe (np. VDRL, RPR) – wykrywają przeciwciała nieswoiste,
• Testy potwierdzające (np. FTA-ABS, TPHA) – potwierdzają zakażenie Treponema pallidum.

W niektórych przypadkach wykonuje się też badania mikroskopowe lub PCR z wymazu z owrzodzenia.

Kiedy wykonać badania?

Przyjmuje się że badanie przeciwciał przeciw bak terii wywołującej kiłę wykazuje wyniki wiarygodne dopiero po co najmniej 3–4 tygodniach od kontaktu ryzykownego.

W praktyce zaleca się powtórzenie testu po 6 tygodniach dla większej pewności.

Ważne ❗ : należy również zbadać i w razie potrzeby leczyć partnerów seksualnych ❗

Jak leczy się kiłę?

Leczenie polega na podaniu antybiotyku – najczęściej penicyliny benzatynowej w formie zastrzyku domięśniowego.

Leczenie jest bardzo skuteczne, zwłaszcza we wczesnym stadium.

Czy kiłę można wyleczyć całkowicie?

Tak, jeśli leczenie zostanie wdrożone odpowiednio wcześnie.

W przypadku późnego rozpoznania można zahamować postęp choroby, ale niektóre uszkodzenia narządów mogą być nieodwracalne.

Jak zapobiegać kile?

• Stosowanie prezerwatyw,
• Unikanie przypadkowych kontaktów seksualnych,
• Regularne badania kontrolne przy zmianie partnera,
• Szybkie leczenie po wykryciu zakażenia,
• Badania przesiewowe kobiet w ciąży (obowiązkowe w Polsce).

Czy można ponownie zarazić się kiłą?

Tak, kiłą można zarazić się ponownie, nawet jeśli ktoś już wcześniej chorował i został skutecznie wyleczony.

Dlaczego możliwe jest ponowne zakażenie?

Po przechorowaniu kiły organizm nie wytwarza trwałej odporności na bakterię Treponema pallidum.

Oznacza to, że:

• Po zakończeniu leczenia i uzyskaniu ujemnych wyników badań,
• Osoba nadal może zakazić się ponownie, jeśli ma kontakt seksualny z zakażonym partnerem.