HIV (Human Immunodeficiency Virus):
Czym jest HIV?
HIV (Human Immunodeficiency Virus) to wirus, który atakuje komórki układu odpornościowego.
Z czasem ich liczba maleje, co osłabia odporność organizmu i zwiększa podatność na infekcje.
Jeśli zakażenie HIV nie jest leczone, może przejść w AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome) – końcowe stadium choroby.
Jak można się zarazić HIV?
Do zakażenia dochodzi przez:
- Kontakty seksualne bez zabezpieczenia z osobą zakażoną (pochwowe, analne, oralne),
- Kontakt z krwią (np. wspólne igły, tatuaże w niehigienicznych warunkach),
- Z matki na dziecko w ciąży, w czasie porodu lub karmienia piersią.
Nie można zarazić się przez:
- Dotyk, uścisk dłoni, przytulenie
- Korzystanie z tej samej łazienki, toalety, naczyń,
- Ukąszenia owadów ani zwykły pocałunek.
Jakie są objawy zakażenia HIV?
Zakażenie HIV przebiega w kilku fazach:
- Ostra faza (2–4 tygodnie po zakażeniu): objawy podobne do grypy – gorączka, bóle mięśni, wysypka, powiększenie węzłów chłonnych.
Ze względu na to że te objawy mogą przypominać min.przeziębienie, inną infekcję należy szczególnie na tym etapie zachować czujność ❗
- Przebieg bezobjawowy– może trwać nawet latami ❗ Osoba zakażona nie odczuwa objawów, ale nadal może zarażać innych. Jest to szczególnie istotne pod względem szerzenia się zakażenia.
- Występowanie zakażeń oportunistycznych (w wyniku niedoboru odporności oraz chorób charakterystycznych dla AIDS) - pojawiają się infekcje które często nawracają mimo leczenia (np. grzybice, zapalenie płuc,) a także nowotwory związane z niedoborem odporności- (mięsak Kaposiego, rak szyjki macicy u kobiet)
Jak diagnozuje się HIV?
Podstawowe są testy serologiczne IV generacji, wykrywające antygen p24 i przeciwciała przeciw HIV.
Wynik dodatniwymaga potwierdzenia metodą PCR (wykrywanie materiału genetycznego wirusa).
Badanie można wykonać anonimowo i bez skierowania w punktach konsultacyjno-diagnostycznych.
Jak leczy się HIV?
Stosuje się terapię antyretrowirusową (ARV) – kombinację kilku leków, które hamują namnażanie wirusa.
Leczenie nie usuwa HIV z organizmu, ale pozwala utrzymać wirusa na poziomie niewykrywalnym i całkowicie kontrolować chorobę ❗
Osoby z niewykrywalnym wirusem nie przenoszą HIV dalej- bardzo ważne ❗
Czy osoby zakażone HIV mogą mieć dzieci?
Tak. Dzięki skutecznej terapii ryzyko przeniesienia wirusa z matki na dziecko jest mniejsze niż 1%.
Jak zapobiegać zakażeniu HIV?
- Stosowanie prezerwatyw,
- Regularne testy na HIV i inne choroby przenoszone drogą płciową,
- Unikanie kontaktu z cudzą krwią,
- Stosowanie profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) – która znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia u osób narażonych.
Na czym polega PrEP i kiedy o nim pomyśleć?
PrEP (profilaktyka przedekspozycyjna HIV) to skuteczna metoda zapobiegania zakażeniu HIV polegająca na codziennym przyjmowaniu leków przeciwretrowirusowych przez osoby niezakażone, które mogą być narażone na kontakt z wirusem.
Tabletka zawiera dwie substancje czynne – tenofowir i emtrycytabinę – które tworzą w organizmie barierę uniemożliwiającą HIV wniknięcie do komórek i namnażanie się.
Przy prawidłowym stosowaniu skuteczność PrEP przekracza 99%.
Kiedy warto rozważyć PrEP
PrEP zaleca się osobom, które:
- Mają częstych lub nowych partnerów seksualnych,
- Nie zawsze używają prezerwatywy,
- Są mężczyznami utrzymującymi kontakty seksualne z mężczyznami (MSM),
- Mają partnera zakażonego HIV,
- Przyjmują narkotyki dożylnie lub współdzielą sprzęt iniekcyjny,
- Pracują w branży seksualnej.
Jak rozpocząć stosowanie PrEP
Przed rozpoczęciem kuracji należy:
- Wykonać test na HIV
- Zbadać funkcję nerek i wykonać testy na inne choroby przenoszone drogą płciową (kiła, WZW, chlamydioza, rzeżączka).
